Konfederacja łańcucka 1656 roku

XIX Łańcucka Resursa Kultury Pamięci będzie okazją do pogłębionej refleksji nad jednym z najważniejszych momentów w historii miasta i Rzeczypospolitej. W ramach wydarzenia odbędzie się spotkanie połączone z wykładem dr. Andrzeja Borcza, historyka i autora licznych publikacji naukowych poświęconych wydarzeniom potopu szwedzkiego.

Spotkanie odbędzie się 6 lutego o godz. 16:00 w dawnym Kasynie Urzędniczym.
Wstęp na wydarzenie wynosi 1 zł.

XIX Łańcucka Resursa Kultury Pamięci skierowana jest do wszystkich osób zainteresowanych historią lokalną i dziejami Rzeczypospolitej w XVII wieku, a także do tych, którzy chcą lepiej zrozumieć znaczenie Łańcuta na mapie najważniejszych wydarzeń epoki potopu szwedzkiego.

Konfederacja łańcucka 1656 roku. Wydarzenie, które zmieniło losy Rzeczypospolitej

Konfederacja łańcucka zawiązana w styczniu 1656 roku była jednym z kluczowych momentów wojny polsko-szwedzkiej, nazywanej potopem szwedzkim. W krytycznym okresie zagrożenia bytu państwa stała się symbolem jedności narodowej i realnego porozumienia ponad podziałami politycznymi oraz społecznymi.

Jak pisał Władysław Konopczyński w Dziejach Polski nowożytnej, król Jan Kazimierz wracał wówczas do kraju „jak drugi Odnowiciel”, witany entuzjastycznie przez lud i prowadzony przez Jerzego Lubomirskiego przez Lubowlę, Duklę i Krosno aż do Łańcuta. To właśnie tutaj doszło do połączenia konfederacji tyszowieckiej z majestatem królewskim i jej rozszerzenia w konfederację generalną, co nadało działaniom antyszwedzkim nową rangę polityczną i militarną.

Konfederacja łańcucka, obok skutecznej obrony Jasnej Góry, konfederacji tyszowieckiej oraz ślubów lwowskich Jana Kazimierza, należy do najważniejszych wydarzeń, które doprowadziły do przełomu w wojnie ze Szwecją. Akt zawiązany w Łańcucie był nie tylko deklaracją oporu wobec najeźdźcy, lecz także zobowiązaniem do niezłomnej walki w obronie podstaw funkcjonowania państwa.

Historycy podkreślają, że przymierze zawarte w formie konfederacji łańcuckiej miało charakter fundamentalny dla ówczesnej Rzeczypospolitej. Pokazywało, że w obliczu skrajnego zagrożenia możliwe było porozumienie różnych środowisk i wspólne działanie na rzecz dobra wspólnego. Z tego względu konfederacja łańcucka uznawana jest za najważniejszy fakt historyczny w dziejach Łańcuta, a sam akt z 1656 roku za najistotniejszy dokument podpisany w murach łańcuckiego zamku.

Znaczenie tego wydarzenia było tematem badań dr. Andrzeja Borcza, historyka i niezależnego badacza przeszłości, specjalisty w zakresie historii regionalnej Podkarpacia. Autor licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych poświęconych czasom potopu szwedzkiego wielokrotnie podkreślał rolę Łańcuta jako miejsca o strategicznym i symbolicznym znaczeniu dla losów całego kraju.

Spotkanie organizowane z okazji 370. rocznicy zawiązania konfederacji łańcuckiej stanowi okazję do przypomnienia wydarzeń, które zapisały się trwale w historii Polski. To także moment refleksji nad znaczeniem jedności i odpowiedzialności za państwo w chwilach największych prób.